Przyjmujesz rodzinę z Ukrainy: jak dogadać się na co dzień

Tak: rodzina, która przyjęła gości z Ukrainy, i jej goście mogą ustalać wszystkie codzienne sprawy, pisząc każdy w swoim języku i czytając innych we własnym. Piou sam rozpoznaje język każdej wiadomości, ukraiński albo rosyjski, a Piou Premium tłumaczy ją na Twoim telefonie na polski. W sprawach urzędowych, zdrowotnych i wszystkich, które rodzą zobowiązania, tłumaczenie pomaga się przygotować, ale decydujące słowo należy do tłumacza albo urzędu.

Języki podobne, ale nie takie same

Polski i ukraiński są sobie bliskie, więc łatwo uwierzyć, że „jakoś się dogadamy”. W ogólnym sensie często tak jest, ale szczegóły umykają, a niektóre słowa brzmią podobnie i znaczą co innego. Polskie „zaraz” to „za chwilę”, a ukraińskie „зараз” znaczy „teraz”: „Зараз прийду” to „już idę”, a nie „przyjdę za jakiś czas”. Polski „dywan” to po ukraińsku „килим”, a ukraiński „диван” to kanapa. Przy godzinie wizyty u lekarza czy w urzędzie takie drobiazgi mają znaczenie, dlatego ważne rzeczy warto zapisać, a nie tylko powiedzieć.

Pierwsze dni: prosto, na piśmie, bez pośpiechu

Anna i Tomasz z Lublina przyjęli pod swój dach Olenę, jej dzieci, Sofiję (12 lat) i Maksyma (7 lat), oraz mamę Oleny, Halynę. Pierwszego wieczoru wszyscy są wykończeni, a wyjaśnienia o segregacji śmieci mogą poczekać.

• Pierwszego wieczoru: tryb „Twarzą w twarz”. Jeden telefon na kuchennym stole rozpoznaje, kto mówi, pokazuje tłumaczenie i czyta je na głos. Druga osoba nie potrzebuje aplikacji, a po pobraniu języków działa to nawet bez internetu w komórce.
• Potem Piou na telefonach gości, kiedy będą gotowi. Każdy wybiera swój język w sekcji Ustawienia → Język i tłumaczenie i pobiera języki przez Wi-Fi. Numer telefonu podawany przy rejestracji jest weryfikowany raz; służy do tego, żeby znajdowali Cię znajomi, a nigdy do logowania.
• Grupa „Dom” i przypięta wiadomość z tym, co najważniejsze: pełny adres, kod do bramy, ogrzewanie, dni wywozu śmieci, Wasze numery. Jedna informacja w jednej linijce.

Przykład:

• Anna pisze: „Śniadanie jest w lewej szafce. Częstujcie się, kiedy chcecie.”
• Olena czyta mniej więcej: „Сніданок у лівій шафці. Пригощайтеся, коли захочете.”

Ukraiński czy rosyjski: wybór należy do gości

W zależności od regionu, pokolenia czy przyzwyczajenia wiele osób z Ukrainy pisze po ukraińsku, po rosyjsku albo w obu językach. W jednej rodzinie babcia może pisać po rosyjsku, a nastolatka po ukraińsku. To ich wybór: nie pytaj o powody, nie poprawiaj, nie komentuj.

Nie musisz niczego ustawiać. Piou wykrywa język każdej wiadomości na urządzeniu osoby, która ją pisze (a jeśli się nie da, przyjmuje język z jej profilu), a Ty czytasz wszystko po polsku. Pod przetłumaczoną wiadomością widać oznaczenie „Przetłumaczono”, a „Pokaż oryginał” wyświetla tekst w takiej postaci, w jakiej go napisano, po ukraińsku albo po rosyjsku. Jedyne ograniczenie jest techniczne: wiadomość, która w jednym zdaniu miesza oba języki, może zostać przetłumaczona gorzej.

Zostaw też politykę i wiadomości ze świata poza rozmowami, chyba że goście sami poruszą temat, i nie proś o opowieść o tym, co przeżyli. Jeśli zechcą o tym mówić, zrobią to.

Urzędy, szkoła i lekarz

Urzędy: tłumaczenie pomaga, decyduje urząd

Zasady dotyczące pobytu, świadczeń czy pracy zależą od konkretnej sytuacji i mogą się zmieniać. Ten poradnik ich nie opisuje: sprawdzaj informacje na oficjalnych stronach i w urzędach, a także w organizacjach, które pomagają osobom z Ukrainy.

Piou pomaga natomiast w przygotowaniu:

• Przed wizytą w urzędzie napisz listę pytań w rozmowie z Oleną; ona przeczyta je po ukraińsku i odpowie w swoim języku.
• Pisma nie są tłumaczone. Piou tłumaczy wiadomości, a nie dokumenty, pliki PDF czy zdjęcia. Pismo urzędowe najlepiej przejrzeć z tłumaczem, z organizacją pomocową albo w urzędzie, który je wysłał.
• Na miejscu tryb „Twarzą w twarz” pomaga w prostych sprawach („Gdzie jest pokój 3?”). Przy formularzu czy podpisie potrzebny jest tłumacz albo tłumaczenie wykonane przez człowieka.

Szkoła i zdrowie

Nauczycielka Maksyma raczej nie ma Piou. Jeśli zgodzi się zainstalować aplikację, możliwa jest wideorozmowa z tłumaczonymi napisami: każdy telefon zamienia na tekst głos swojego właściciela, a odbiorca tłumaczy go na własnym urządzeniu; żeby każdy czytał w swoim języku, Premium potrzebne jest po obu stronach. W przeciwnym razie na zebraniu wystarczy tryb „Twarzą w twarz”. Kartka ze szkoły nie zostanie przetłumaczona ze zdjęcia: przepisz najważniejsze w wiadomości.

U lekarza Piou pomoże w prostych sprawach, na przykład z listą objawów przygotowaną wcześniej. Przy diagnozie, leczeniu czy recepcie zapytaj, czy można skorzystać z pomocy profesjonalnego tłumacza, i potwierdzaj informacje medyczne u specjalisty. W nagłym wypadku dzwoń pod lokalny numer alarmowy z telefonu: Piou nie łączy się ze zwykłymi numerami. Przypięty w grupie adres każdy może odczytać i podać dyspozytorowi.

Wspólne życie: jasne zasady, szacunek dla prywatności

• Zasady domu mieszczą się w jednej przypiętej wiadomości: łazienka rano, pranie, goście, cisza po 22:00.
• Ankiety zapobiegają nieporozumieniom: „Kto je dziś kolację w domu?” z odpowiedziami „Tak” i „Nie”. Premium tłumaczy pytanie i odpowiedzi.
• Sprawy osobiste omawiaj w osobnej rozmowie, a nie w grupie.
• Dokumenty tożsamości nie muszą krążyć w wiadomościach: jeśli się da, pokazujcie je osobiście.
• Pierwsze samodzielne wyjścia dzieci do szkoły są spokojniejsze z udostępnianiem lokalizacji na żywo przez wybrany czas.
• Daj gościom możliwość odwdzięczenia się. Wiele osób chce się dołożyć: ugotować obiad, zrobić zakupy. Przyjmij to z radością.

Czego tłumaczenie nie odda

• Formy grzecznościowe: polskie „Pan” i „Pani” oraz ukraińskie „ви” i „ти” nie zawsze do siebie pasują.
• Idiomy, żarty, ironia, zdrobnienia w rodzaju „сонечко” czy „Максимко” i imiona własne.
• Skróty i literówki.
• Wszystko, co rodzi zobowiązania: zdrowie, pieniądze, umowa o pracę, najem. Tu potrzebny jest tłumacz albo tłumaczenie wykonane przez człowieka.

Kto płaci za tłumaczenie i ile

Komunikacja jest bezpłatna dla wszystkich: wiadomości, nagrania głosowe, zdjęcia, połączenia. Tłumaczenie jest w Premium i jest osobiste: z Premium czytasz Olenę po polsku; żeby Olena czytała Ciebie po ukraińsku, ona też potrzebuje Premium. Możesz jej podarować Premium opcją „Podaruj Piou bliskiej osobie”, w aplikacji lub na stronie, każdą subskrypcję w cenie jednej: w Polsce 14,99 zł miesięcznie lub 119,99 zł rocznie, a dokładna cena wyświetla się przed zakupem. „7 dni za darmo” wymaga podania karty: przez 7 dni nic nie jest pobierane, potem subskrypcja rusza automatycznie, chyba że zostanie anulowana przed końcem okresu próbnego. Prezentami zarządzasz i możesz je anulować w sekcji Ustawienia → Premium.

Rozmawiaj z Piou: polski i ukraiński